Il 31 marzo 2010 Maria Delfina Rossano ci ha lasciato. Per ricordarla proponiamo la raccolta di "Kalimere" fatta ad Acquaformosa tempo fa.

Le "KALIMERE" raccolte da Maria Delfina ROSSANO

cantate da Pasqualina Cortese (classe 1929)

                         Presentazione

La tradizione arbëreshe ricca di vari generi popolari come: leggende, miti, rapsodie e canti tradizionali, si completa con un ciclo di canti religiosi elaborati dal Variboba, scrittore arbëresh del XVIII secolo. Il Variboba, comprendendo le difficoltà del popolo nel seguire la liturgia bizantina espressa in lingua greca, pensò di venire incontro ad esso sia traducendo in arbëresh i canti religiosi popolari dei latini e sia elaborandone di nuovi. E' proprio da quest'opera meritoria che il popolo trae spunto per le sue kalimere, canti religiosi, di carattere narrativo, eseguiti generalmente durante la Settimana Santa, il cui contenuto è la Passione, la Morte e la Resurrezione di Nostro Signore Gesù Cristo.

Le kalimere qui raccolte sono quelle elaborate nell'arco dei secoli dalle donne, della comunità di Acquaformosa, che amavano cantare, in segno di devozione durante la Quaresima e la Settimana Santa, nelle gjitonie e in chiesa davanti al Santo Sepolcro.

In questa terza edizione che abbiamo l'onore di riproporre agli amanti del genere, abbiamo aggiunto una kalimera più lunga, rispetto alle altre, che cantava anni addietro l'ottantenne Rachele Busciacco e registrata su nastro dalla Sig.ra Vicchio Nardina. (Vedasi Kalimera III).

Certi di aver fatto cosa gradita a tutto il popolo di Acquaformosa, auguriamo felice Pasqua.

Maria Delfina Rossano

 

 

KALIMERA I

 

E doj t'e thonja një 

raciun arbërisht

se ç'është e tër e gjat

oj pasiuna e ZOTIT KRISHT

pasiuna e ZOTIT KRISHT

oj se me keqe shpat

zemrinë ZOTIT KRISHT

moj ja shpuan pa mëkat

e ngë njeri mbi ne

oj e ç'neng e di

u hap parraisi

e desh me u bë njeri

e kush nëng e di

oj le t'e penxonj

se Judha me tradhirti t'IN ZOT

Natalli i SHPIRTIT SHËNJT

oj çë rrij e gudhirej

pir ne u kutindua

oj të vini të patirej

e nj'ëngjull i tha gjith keq 

oj e çë m'e desh ndë kriq

sa po sa gjith një heri

moj çm'e zun armiqët

armiqët e pa pjetat

oj e çm'e strashinar

se t'ish llatrun i ligj

edhe magar

Thojne së ki magar

oj e ka t' jet i vjerr

ndir shum katunde suall

moj e një disturb me guerr

e martrit e tij 

moj m'i muartin ben e rrem

gjith thojn se Pillati

ka t'it vjerr

Pillati u tromb

se mos t'ja ji një gust

tha marrni t'i m'ijami

edhe nje frust

u sultin qenë judhit

edhe m' e ndënd

pir kriqe moj ja vun

oj e një trav te rënd

e aq m'i ran fort

oj e sa me një hu

ç'i shpoi ashtin e siut

e KRISHTIT i duall ndir truu

ndë një kullon m'i ran

oj ç' m'ja frishkulloi

ai gjak i ZOTIT KRISHT

moj ç'i vej si uji i krojt

e nd' ata gjak sufrirti

oj sa qenë trima mizor

me gjemba, moj ja skieptin

at kuror

e ZOTI KRISHT me kriqen

oj ç' vei ture rrkuar

judhit me shkelme prapa

oj e ture mallkuar

Sepa me Nikodhemin

moj ç' ka kriqa e nxuar

kësai REXHIN BEKUAR

oj e ç'ja vu ndir duar

e Shën Meriza t' birin

mdor e mbani

se me një vajtim të madhë

oj birin e sai e qani

e qani gjith me lot

e me hidhi

kësai Rexhin bekuar

moj ja bëmi kumbanji

e më t' mirat ndir Pashk

edhe ju shtrofshin

ju dhëft KRISHTI Parraisin

e Ashtu Qoft.

KALIMERA II

 

Ti Zoti ki paçenx

e mirre me divuciun

se mua om liçenx

oj t'e thom kit pasiun

pasiuna e ZOTIT KRISHT

moj e sa KRISHTI bëri

se sa mir na desh

e nani ju kin t'e xëni

e t'enjten ndai mbrëma

Krishti pir ne pënxoj

m'i mbjodh apostulit

e pra gjith m'i mbitoj

..........

 

KALIMERA III

 

Patirti Zoti Krisht

moj se sa mir na desh

se Judha m'e tradhirti

ai ka kopshti parkales

Ka kopshti Krishti rrij

moj e parkales, eja TAT

mbatan ishin Judhit

e ç' gjith atje m'i van

ku ai bëni raciuna

moj ju qas i miri TAT

t'e nxir ka tendaciuna

e Krishti dirsiti gjak

..........

 

KALIMERA  IV

 

Nutixja i vate s'jëmes

oj se i biri ish ndë kriq

u nis ndë at momend

se t' vej t'i me shif

birin e saj e gjet

oj e ndë një kriqe i vjerr

zu filL e m'u batir

oj e nëng m' la më çer

birin e Shën Pietrit

Krishti m'e dirgoi

thuai të qetet mëma

e të mos me rraxhoi

..........

 

KALIMERA V

 

Ti graxje pafshe

Zonjza Shën Meri

ndir gjith bilictë strisate

oj e se, sa bilic

e durisja jote

thik e shpat

se kurrnin birit sate

oj çì t' ja vun ndë kriq

i veshur ish judhish

oj e sa shprovoj ligjsht

se m'u pirgjegj ajo

me t'ëmbil gojë

..........

 

KALIMERA VI

 

M'u nis Zonja Shën Mëri

oj ture qar me  një hidhi
tue vatur ndë një kumend
oj ç'ish kumendi abatis
ture thrriturr kapuçin
oj mos m'e pat ju  birin tim
ëhe Zonja Shën Mëri
oj se te pan me qenë judhi
ki Judha tradhitur
çë me tradirti birin tim
pir tridhjet  e tri xikin
me tradirti birin tim

..........