Lungro, Città del Risorgimento

Të hënën hapen krëmtimet për të nderohet figura e xhenerallit Dumink Damis, ushtar e intelektual çë luftoi bashkë me Garibaldin dhe me shumë arbëreshë per të bashkonei Italinë. Simbjet bie një qind vjetori i vdekjes së xhenerallit ungërnjot e në këtë ndodhje, çë për Ungrën edhe për të tërë Arbërinë ka një rëndësi të çuditshme, hapen edhe manifestimet se të kujtohet Rilindja ungërnjote. Ngjarja e parë e menduar ka Komiteti Organizues dhe ka Bashkia do të rrëfyenj shkollavet  dhe qytetërisë figurën e xhenerallit çë jetoi dhe luftoi se të krijonei një atdhe të ri, të lir, të pavarur dhe demokratik. Te çfaqjat do të kujtohen pesëqind ungërnjotë çë luftuan me Garibaldin, burra të nderuar si V. Stratigò, P. Iriani, Ç. Martino, R. Martino, X. Samengo, P. Trifilio çë bashkë me të tjerët atdhetare arbëreshë në 1860 mundtin luftën e Volturnit dhe zgjeruan udhën e njësit kombëtar. Pse veprimet e atyrë fatosa mos të jenë të harruar dhe se të i njihet Ungrës roli çë pat te historia e Italisë, është i detyruashëm të hapet një faqe e re për kulturën tonë çë ka të niset me bashkëpunimin e istitucionavet, shoqatavet dhe istitutevet shkencore me qëllimin të vlerësohen të mirat kulturore çë nga katund ka.

Makina u nis, shpresomi se kush ka fuqi mund i nxier pjëhut pasurivet të vjuara te pëlleset e garibaldinevet, se nga një mund ketë nder të thotë se është pjesë e një populli me një histori të bëgat, me një kulturë shumë të çmuar. 

Të hënën hapen krëmtimet, tue një vit duami se të hapën dyert e muzeut të Rilindjes ungërnjote.

Ricorre quest’anno il centenario della morte del generale Domenico Damis. Lunedì a Lungro verranno aperte le manifestazioni in memoria dell’insigne intellettuale e soldato che combatté a fianco di Garibaldi per la causa nazionale. Per Lungro e per l’Arbëria tutta, questo evento assume una particolare importanza perché mette in risalto il Risorgimento lungrese. La prima giornata organizzata dal comitato promotore e dall’amministrazione comunale, illustrerà agli studenti la figura del generale Damis, insigne uomo che sacrificò la sua vita per creare una patria nuova, libera, indipendente e democratica. Sarà anche l’occasione per ricordare i cinquecento lungresi che seguirono Garibaldi e contribuirono all’unita d’Italia.Verranno anche ricordati uomini illustri come V. Stratigò, P. Irianni, C. Martino, R. Martino, G. Samengo, P. Trifìlio. Perché le gesta di quegli eroi non vengano dimenticate e perché venga riconosciuto il ruolo della città di Lungro nel Risorgimento italiano, è doveroso aprire una pagina nuova che valorizzi la cultura arbëreshe con il sostegno di enti, associazioni ed istituzioni scientifiche. Il percorso è tracciato, speriamo che fra un anno si possano raccogliere i frutti e si possano aprire le porte del Museo del Risorgimento e di tutti i luoghi della Rilindja arbëreshe.